వైకుంఠ ఏకాదశి 2026 (ముక్కోటి ఏకాదశి): హిందూ ధర్మంలో సంవత్సరానికి వచ్చే 24 ఏకాదశులలో అత్యంత పవిత్రమైనది, విశిష్టమైనది వైకుంఠ ఏకాదశి. దీనినే దక్షిణ భారతదేశంలో ‘ముక్కోటి ఏకాదశి’ అని కూడా పిలుస్తారు. సూర్యుడు ధనురాశిలో ప్రవేశించిన తర్వాత, ధనుర్మాసంలో వచ్చే శుక్ల పక్ష ఏకాదశినే వైకుంఠ ఏకాదశిగా జరుపుకుంటారు. ఈ పవిత్ర దినాన వైకుంఠ ద్వారాలు తెరుచుకుంటాయని, ఆ రోజు భగవంతుడిని దర్శించుకుంటే జన్మజన్మల పాపాలు తొలగి మోక్షం సిద్ధిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.
వైకుంఠ ఏకాదశి మహత్యం
పురాణాల ప్రకారం, ఈరోజునే మహావిష్ణువు తన నివాసమైన వైకుంఠ ద్వారాలను ముక్కోటి దేవతల కోసం తెరిచాడని చెబుతారు. అందుకే దీనిని ‘ముక్కోటి ఏకాదశి’ అంటారు. ఈ రోజున శ్రీరంగం, తిరుమల వంటి పుణ్యక్షేత్రాలలో ‘ఉత్తర ద్వార దర్శనం’ కల్పిస్తారు. ఉత్తర ద్వారం గుండా స్వామివారిని దర్శించుకోవడం అంటే సాక్షాత్తు వైకుంఠంలోకి ప్రవేశించడమేనని పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి.
మరో కథనం ప్రకారం, మురాసురుడనే రాక్షసుడిని సంహరించడానికి విష్ణువు నుంచి ఒక శక్తి ఉద్భవించింది. ఆ శక్తియే ‘ఏకాదశి’. ఆమె రాక్షసుడిని సంహరించి విష్ణువుకు సంతోషాన్ని కలిగించినందుకు, ఈ తిథి రోజున ఎవరు తనను పూజించినా వారికి వైకుంఠ ప్రాప్తి కలుగుతుందని విష్ణువు వరమిచ్చాడు.
ఈరోజు ఏం చేయాలి?
వైకుంఠ ఏకాదశి రోజున భక్తులు ప్రధానంగా మూడు పనులు చేయాలి:
- ఉపవాసం: ఇది శారీరక, మానసిక శుద్ధికి ప్రతీక.
- జాగరణ: రాత్రంతా నిద్రపోకుండా భగవన్నామ స్మరణ చేయడం.
- ఉత్తర ద్వార దర్శనం: వీలైతే సమీపంలోని విష్ణు ఆలయానికి వెళ్లి ఉత్తర ద్వారం గుండా స్వామిని దర్శించుకోవడం.
పూజా విధానం
వైకుంఠ ఏకాదశి రోజున ఇంట్లోనే సరళంగా, భక్తిశ్రద్ధలతో పూజ ఇలా చేసుకోవచ్చు:
- బ్రహ్మ ముహూర్తం: సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి శుచిగా స్నానం చేయాలి.
- పూజా గది అలంకరణ: విష్ణుమూర్తి పటాన్ని లేదా విగ్రహాన్ని తులసి దళాలతో, పూలతో అలంకరించుకోవాలి.
- దీపారాధన: ఆవు నెయ్యితో దీపాలను వెలిగించాలి.
- పారాయణం: విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, అష్టోత్తర శతనామావళి లేదా ‘ఓం నమో నారాయణాయ’ అనే మంత్రాన్ని జపించాలి.
- నైవేద్యం: పండ్లు, పాలు లేదా కేసరి వంటి సాత్విక ఆహారాన్ని స్వామికి నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
ముఖ్యమైన నియమాలు
వైకుంఠ ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించే వారు కొన్ని కఠిన నియమాలను పాటించాలి:
- ఏకాదశి రోజున ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అన్నం (బియ్యం ఆహారం) తీసుకోకూడదు. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున పాపపురుషుడు ధాన్యాలలో నివసిస్తాడు.
- వీలైన వారు ‘నిర్జల ఏకాదశి’ (నీరు కూడా తాగకుండా) చేస్తారు. అది సాధ్యం కాని వారు పండ్లు, పాలు లేదా అల్పహారం తీసుకోవచ్చు.
- ఈ రోజంతా భగవంతుని ధ్యానంలో గడపాలి. పగలు నిద్రపోవడం వల్ల వ్రత ఫలం దక్కదు.
- అబద్ధాలు ఆడటం, కోపం తెచ్చుకోవడం, ఇతరులను దూషించడం వంటివి చేయకూడదు.
వైకుంఠ ఏకాదశి కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు, అది మన ఆత్మను పరమాత్మ వైపు నడిపించే ఒక సాధన. క్రమశిక్షణతో కూడిన ఉపవాసం, భక్తితో కూడిన స్మరణ మనలోని ప్రతికూలతలను తొలగించి, సత్మార్గాన్ని చూపిస్తాయి.
